CPL Masterclass PPE

CPL Masterclass Politics, Philosophy & Economics: ‘Geen Plato tot NATO College’

Erik Verhaar – 25-10-2016

Op donderdag 29 september ging de Masterclass Politics, Philosophy & Economics van start onder leiding van Bruno Verbeek. De avond stond in het teken van ‘vrijheid tegenover gelijkheid’, twee beginselen die nog steeds fundamenteel zijn voor modern overheidsbestuur. De Masterclass was absoluut geen opsomming van theorieën: in Bruno’s woorden 'geen Plato tot NATO college'. De deelnemers doken dieper op de vraag waar het gezag en de legitimiteit van de liberale democratie vandaan komt, en welke rol het vrijheidsdenken en het liberaal egalitarisme daarin speelt.

Wat kunnen we leren van oude dode denkers? Universitair docent en Directeur van het Centre for Political Philosophy Bruno Verbeek nam de deelnemers mee in de denkwereld van doorslaggevende filosofen en illustreerde op welke manier hun ideeën toepasbaar zijn in de hedendaagse tijd. Waarom gehoorzamen we de overheid als autoriteit? Zijn we vrij om te doen wat we willen of zitten er grenzen aan die vrijheid? Is vrijheid eigenlijk überhaupt te combineren met gelijkheid? En welke politieke implicaties brengt dit met zich mee?

Bruno Verbeek beantwoordde deze vragen in de vorm van een gestructureerd en doorlopend verhaal. In Nederland, als liberale democratie, is het zo dat iedere inperking van vrijheid gerechtvaardigd moet worden. Maar wat zijn geldige redenen voor deze inperking? John Stuart Mill ging hierin zo ver dat er haast geen redenen zijn om vrijheid van meningsuiting te beperken, met uitzondering op fysieke schade. Volgens Isaiah Berlin was dit niet terecht. en kwam tot de conclusie dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen twee soorten vrijheden: negatieve (vrijheid zonder obstakels) en positieve (waarbij het vermogen aanwezig is om jouw wil of doelen te bereiken). Volgens hem zijn deze twee soorten vrijheid dan ook onverenigbaar. Veel deelnemers waren het hier echter niet mee eens, evenals filosoof John Rawls. Met zijn theorie over rechtvaardigheid stelt hij dat iedereen hetzelfde pakketje met kansen moet krijgen en ongelijkheden dienen in ieders voordeel te worden verdeeld. Om een gerechtvaardigde vrijheid te krijgen zou de macht niet in de hand van de meerderheid moeten zijn, maar bij het beste argument. Hiermee combineert Rawls het liberale negatieve vrijheidsideaal en het gelijkheidsideaal van positieve vrijheid.

 

Met een taartfabriek als voorbeeld heeft Bruno de complexe theorieën duidelijk mogelijk uitgelegd. De eerste avond was namelijk geen ‘piece of cake’.

Interesse in een Leergang PPE?